Truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ, sự tích trăm trứng nở trong con, vốn dĩ đã là hình ảnh quen thuộc trong tâm thức người Việt từ ngàn xưa đến nay nên trong bài viết này sẽ không đề cập thêm về ý nghĩa hay bài học gì cả. Dưới khía cạnh của người nghiên cứu và ứng dung học thuyết Âm Dương Ngũ Hành (ADNH), bài viết sẽ đề cập đến ẩn ý của cha ông khi truyền lại câu chuyện này, bỏ qua những vấn đề mà hiên nay người ta cố tình xét lại tình tiết câu chuyện theo những chiều hướng tiêu cực.
Hà Đồ - Lạc Thư
Truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên” là truyền thuyết lịch sử đầu tiên trong cụm truyền thuyết nói về thời kỳ Hùng Vương, ngoài ý nghĩa nhắc đến giai đoạn lập quốc của Việt tộc, truyền thuyết còn ẩn chứa những mật ngữ ghi nhận cội nguồn và lý giải sự huyền bí của nền văn hóa Đông Phương mà người Việt nắm giữ.
Hình ảnh quen thuộc trong truyện ai cũng nhớ: Tổ phụ Lạc Long Quân giống Rồng lấy Tổ mẫu Âu Cơ giống Tiên, sinh ra bọc 100 trứng, nở ra 100 con trai. Tổ phụ đưa 50 con xuống biển, Tổ mẫu đưa 50 con lên núi, lập nước Văn Lang, con cả lên ngôi là vua Hùng Vương thứ 1.
Tất nhiên 100 ở đây là con số mang tính biểu tượng, là hình ảnh được thần thoại hóa, gửi gắm ý tưởng của người xưa về việc truyền lại cho đời sau về Lạc Thư và Hà Đồ và thuyết ADNH. Phần này đã từng được thầy Thiên Sứ-Nguyễn Vũ Tuấn Anh diễn giải trong cuốn sách “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại”, các bạn có thể tìm đọc trên mạng. Nên ở đây tôi không đề cập thêm để đi vào vấn đề chính của bài viết này.
Dương ngoài (ngoại) Âm trong (nội)
Trong các nguyên lý phân loại Âm và Dương của thuyết Âm Dương Ngũ Hành (ADNH), có 1 nguyên lý rất căn bản: Dương ngoài Âm trong. Nguyên lý này vừa để phân loại hiện tượng, sự vật, vừa để ứng dụng trong thực tiễn ứng dụng các môn từ Phong Thủy, Tử vi đến Kinh Dịch, Độn Toán. Có nghĩa rằng khi phân loại sự vật, hiện tượng về mặt không gian, thì nguyên lý Dương ngoài Âm trong được ứng dụng để phân loại. Ví dụ đối với 1 căn nhà, bên ngoài là Dương, bên trong là Âm. Nghĩa rộng hơn của “Dương ngoài”, chính là sự hướng ngoại, ra xa, của “Âm trong” là hướng nội, là đi vào.
Âm và Dương là 1 cặp phạm trù đi liền, ko tách rời, tức là có Dương thì Dương so với gì, và Âm là Âm so với gì! Ví dụ phân loại giữa nam và nữ thì nam Dương nữ Âm, phân loại giữa cha và con thì cha Dương con Âm, mặc dù con có thể là con trai (đây là phân loại ADNH theo thời gian)
Quay lại với truyền thuyết con Rồng cháu Tiên, hình tượng Tổ phụ Lạc Long Quân đưa 50 con xuống biến chính là sự hướng ngoại, đi ra. Ở đây mang ý nghĩa đặc thù của phân chia công việc, người đàn ông (Dương) hướng ngoại, đi khai phá những cái mới, nên có hình ảnh theo cha xuống biển.
Hình tượng người mẹ, phụ nữ (Âm) đưa con lên núi chính là xây dựng, bồi đắp, hướng nội. Chứ ko hề có cuộc chia ly nào ở đây cả, nên đừng xuyên tạc rằng đây là vụ li dị đầu tiên của Việt Nam nhé!
Hãy hiểu câu chuyện ở mức độ khái quát cao hơn, việc phân chia về hình tượng này là để cùng nhau phát triển, ra đi để khai phá tìm tòi, ở lại để xây dựng, tạo tác cho cuộc sống phồn vinh thịnh vượng.
Âm nhô cao, Dương trũng thấp
Ngoài ra, thêm 1 nguyên lý nữa được gửi gắm trong “con Rồng cháu Tiên” là hình tượng của Núi và Biển. Về mặt phân loại, đây chính là nguyên lý Âm nhô cao, Dương trũng thấp. Núi cao, âm khí vượng, Biển rộng, dương khí nhiều. Sự thống nhất về nguyên lý Âm Dương chính là hình tượng người cha (Dương) dẫn con xuống biển, mẹ (Âm) đưa con lên núi chính là “Đồng nhất khí chất” hoặc “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”, cũng là những nguyên lý khi xem xét sự vật hiện tượng theo Lý học.
Đây là những gì bàn thêm về 1 khía cạnh Âm và Dương của Lý học, còn về những ý nghĩa khác liên quan đến ẩn ý mà ông cha gửi lại qua truyền thuyết con Rồng cháu Tiên, mọi người có thể search và đọc “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại” của nhà nghiên cứu Thiên Sứ-Nguyễn Vũ Tuấn Anh nhé!
Tác giả: Thiên Luân Lạc Việt **